رئیس جمهوری اسلامی ایران در 24 اردیبهشت ماه 1387 در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد: "ما يك بستۀ پيشنهادي براي گفت و گوهاي همه جانبه داريم كه آن را به مقامات جهاني وديگران ارائه خواهيم كرد. فكر ميكنيم امروز ديگر فقط بحث هستهاي راه گشا نيست، بلكه باید دیگر مسائل جهاني از جمله خلع سلاح جهاني، امنيتجهاني، اقتصاد جهاني، بحران فرهنگ در جهان، بحران مناسبات سياسي در جهان، بحراناشغال گري، بحران تجاوز، بحران قاچاق مواد مخدر، بحران تروريسم يك جا مورد بحث و بررسي قرار گيرد. اگر كساني خود را دل سوز بشريت می دانند، بايد بيايند تا روي اين مسائل گفت و گو كنيم و ما براي اين مسائل راه حلداريم. صريحاً اعلام ميكنم كه برخي از قدرت هاي بزرگ كه مدعي حكومت در جهان هستند هيچ راه حلي براي چالشهاي اصلي امروز جهان ندارند، اما ملتايران راهحلي انساني و عادلانه دارد كه همۀ ملتها در آن از حقوق يكسان بهره بردهو عادلانه از آن استفاده می كنند". متعاقباً، طی همان روز بستۀ پيشنهادي ایران به دبيركل سازمان ملل متحد، رئيس شوراي امنيت، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، وزير امور خارجۀ سوئيس (به خاطر نقش فعال اين كشور و تعاملات فيمابين)، سولانا (جهت ارائه به سه كشور اروپائي)، روسيه و چين تحویل گرديد.
ارائه بستۀ جامعی که بتواند به عنوان مبنایی برای مذاکرات قرار گیرد، ابتکاری بدیع بود که در تاریخ دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران سابقه ندارد. پیام ارائۀ بسته این بود که جمهوري اسلامي ايران تعامل سازنده، مذاكرات منطقي، عادلانه، بدون پيش شرط و بر مبناي احترام متقابل را همچنان راه حل اساسي براي ارتقاء و بهبود اوضاع و شرايط بينالمللي مي داند. بر اين مبنا بود که جمهوري اسلامي ايران آمادگی خود برای مذاکره با گروه 1+5 در يك چارچوب مشخص و مورد علاقه مشترك را اعلام نمود، چرا که معتقد بود اتخاذ رهيافت هاي دوسويه مبتني بر تهديد و مذاكره نه تنها هيچ كمكي به حل موضوعات نمي كند، بلكه بيشتر به پيچيده تر شدن اوضاع مي انجامد.
جهان می داند که ملت ايران، ملتي صلح طلب است كه از هيچ تلاشي براي دستيابي به صلح و ثبات جهاني دريغ نكرده است. در این راستا، قدرت و قابليت هاي جمهوري اسلامي ايران مي تواند به صلح و ثبات منطقه اي و بينالمللي كمك نمايد. از طرف ديگر، جمهوري اسلامي ايران بر اين باور است كه صلح و امنيت پايدار منطقه اي و بينالمللي، روابط اقتصادي، تجارت آزاد، امنيت انرژي، مبارزه با تروريسم و مواد مخدر و بهره گيري از انرژي هستهاي براي مقاصد صلحآميز، زمينه هاي مشترك بسيار خوبي را براي همكاري هاي درازمدت پايدار فراهم مي سازد. با توجه به شرايط موجود در سطوح منطقه اي و بينالمللي، جمهوري اسلامي ايران ارائۀ طرحي نو و كامل را با هدف نيل به همكاري هاي پايدار و تعامل سازنده ضروري دانسته است و لذا به سهم خود پس از مطالعات و بررسي هاي گسترده و كارشناسي عميق، بسته اي از پيشنهادات و ابتكارهاي بسيار مهم را در حوزه هاي مختلف سياسي، امنيتي، اقتصادي و هستهاي با دقت فراوان طراحي و تدوين نمود كه آن را به كشورهاي ذی ربط ارائه نمود. اين بسته براساس عدالت، حاكميت و احترام متقابل و به عنوان اساسي براي آغاز مذاكراتي فراگير و همه جانبه با اين كشورها بر مبناي تعهدات دسته جمعي تهيه شده و يك فرصت استثنائي را براي همكاري واقعي و جدي فيمابين طرف هاي ذي ربط فراهم نموده است، چرا که رويكرد اصولي جمهوري اسلامي ايران به اين بستۀ پيشنهادي رويكردي راهبردي می باشد. لازم به توضیح است که جمهوری اسلامی ایران در بستۀ پیشنهادی خود تمامی ظرفیت های واقعی خود را به کار گرفت و هیچ ما به ازایی را نیز در آن طلب نکرده است. در اين بسته، به موارد زير اشاره شده است:
- موضوعات سیاسی و امنیتی: دفاع از حقوق و کرامت انسانها و احترام به فرهنگ ملت ها، گفتگو دربارۀ تقویت، ثبات و تحکیم صلح عادلانه و پیشرفت مردم سالاری در جهان و منطقه برمبنای احترام به حقوق ملت ها و منافع ملی آنها، کمک به حاکمیت ملی کشورها برمبنای روش های مردم سالارانه، جلوگیری از خشونت و نظامی گری، جلوگیری از تروریسم و عوامل ایجاد کننده و تقویت کنندۀ آن، مبارزه با تهدیدهای مشترک امنیتی و گفتگو برای تحقق همکاری دسته جمعی جهت مبارزه با عوامل ایجاد کننده و تقویت کنندۀ تهدیدهای امنیتی شامل تروریسم، مواد مخدر، مهاجرت های غیر قانونی، جرائم سازمان یافته.
- موضوعات اقتصادی: همکاری در زمینه تأمین انرژی و امنیت آن در سه عرصۀ تولید، عرضه و انتقال و مصرف، همکاری در زمینه تجارت و سرمایه گذاری، کمک عمومی به رفع فقر از کشورهای ضعیف و تلاش برای کاهش فقر و فاصلۀ طبقاتی، کاهش آسیب های ناشی از نوسانات شدید قیمت ها و بازتنظیم مناسبات پولی و مالی جهان برای حمایت از کشورهای جهان.
- موضوع هسته ای: حصول اطمینان بیشتر از عدم انحراف فعالیت های هسته ای کشورها، ایجاد کنسرسیوم غنی سازی و تولید سوخت هسته ای در نقاط مختلف دنیا از جمله ایران، همکاری مشترک برای دست یابی و بهره گیری از فناوری صلح آمیز هسته ای و تسهیل بهره مندی عموم کشورها از آن، تحقق خلع سلاح هسته ای و تعیین کمیته ای برای پیگیری این موضوع، تقویت نظارت آژانس بر فعالیت های هسته ای کشورها، همکاری های مشترک در ایمنی و حفاظت فیزیکی هسته ای، تلاش در تشویق کشورها در اعمال کنترل صادرات تجهیزات و مواد هسته ای.
[1] اين مطلب از اين منبع اخذ شده است: برنامه هسته اي ايران: واقعيت هاي اساسي، كاظم غريب آبادي، موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1387.
